" Phòng GD&ĐT Vị Xuyên chúc các Thầy giáo, Cô giáo một năm học mới sức khỏe, hạnh phúc, thành công trong cuộc sống và công tác."

Tài nguyên

liên kết Website

Hỗ trợ trực tuyến

  • (Nguyễn Hải Quỳnh 0915035115)

Điều tra ý kiến

Bạn thấy trang này như thế nào?
Đẹp
Bình thường
Đơn điệu
Ý kiến khác

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Thành viên trực tuyến

    0 khách và 0 thành viên

    Sắp xếp dữ liệu

    "PHÒNG GD&ĐT VỊ XUYÊN QUYẾT TÂM THỰC HIỆN THẮNG LỢI CÁC MỤC TIÊU NGHỊ QUYẾT ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP - QUYẾT TÂM THỰC HIỆN THẮNG LỢI CÁC NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM NĂM HỌC 2016 - 2017"
    Gốc > Tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật >

    Giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh sinh viên: Tránh lối suy nghĩ và cách làm giáo điều

     

    Hiện nay, học sinh sinh viên (HSSV) đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc lựa chọn những giá trị mới vừa phù hợp truyền thống của dân tộc, vừa đáp ứng xu hướng phát triển của xã hội hiện đại, nhất là việc lựa chọn lối sống, hành vi ứng xử trong cuộc sống, trong học tập, công tác và các mối quan hệ xã hội.

    Vì vậy, tăng cường giáo dục các giá trị truyền thống dân tộc đã có cũng như những giá trị mới xuất hiện trong đời sống hiện nay cho HSSV là việc làm hết sức quan trọng, có ý nghĩa xã hội to lớn vì sự phát triển bền vững của đất nước. Hơn lúc nào hết, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho HSSV trong giai đoạn hiện nay vừa là trách nhiệm chung của toàn xã hội, vừa là một lĩnh vực giáo dục quan trọng đối với nhà trường.

    Nhiều bạn trẻ chưa biết “gạn đục, khơi trong”

    Có thể nói, tuổi trẻ ngày nay phần đông là những con người năng động, có kiến thức rộng, sống có hoài bão, đã thể hiện trách nhiệm với xã hội, với chính bản thân. Nhiều bạn trẻ đã có nhu cầu hiểu biết rộng, mong muốn nắm bắt những thông tin mới trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, ước mơ về một tương lai đẹp đẽ cho bản thân nên quyết tâm theo đuổi đến cùng. Đó là ước mơ chính đáng của cái Tôi, vì sự phát triển của cái Tôi để tự khẳng định mình, để có thể hội nhập nhanh chóng vào một thế giới đang ngày càng sôi động.

    Bên cạnh những biểu hiện của tư tưởng tích cực và lành mạnh, của hành vi ứng xử có văn hóa, hiện nay vẫn còn một bộ phận HSSV có những hành vi thiếu văn hóa, có biểu hiện vi phạm về đạo đức, có lối sống hưởng thụ, có tư tưởng sống gấp, sống không có hoài bão lí tưởng, gặp chăng hay chớ. Đối với bản thân họ không có ý chí phấn đấu, sống buông thả, sa đà vào các tệ nạn xã hội như cờ bạc, rượu chè, ma túy, mại dâm, vi phạm pháp luật, tiếp thu các tư tưởng văn hóa nước ngoài không có chọn lọc, không biết “gạn đục, khơi trong”. Hiện tượng sống thử trong sinh viên là một nỗi nhức nhối cho xã hội. Việc “cơm không lành, canh không ngọt ” của các đôi sống thử ảnh hưởng rất nhiều đến người xung quanh, tạo nên sự bất bình trong dư luận xã hội. Những hiện tượng đó dễ tạo cho HSSV thói quen quên lãng truyền thống, mất phương hướng trong cuộc sống, trong thưởng thức, cảm thụ và sáng tạo nghệ thuật, sống không tình nghĩa, không còn lí tưởng. Đây hoàn toàn là những biểu hiện của nếp sống xa lạ, sai trái, đi ngược với truyền thống văn hóa của dân tộc. Hiện tượng các bạn trẻ, kể cả học sinh THPT văng tục, chửi thề, đánh hội đồng; ngang nhiên vi phạm luật lệ giao thông; có thái độ không đúng mực với người già; hành động thiếu văn hóa nơi công cộng... còn khá phổ biến. Các bạn coi đó như là chuyện bình thường, tất yếu xảy ra trong một xã hội đang phát triển và do đó có thái độ dửng dưng, bàng quan trước các hiện tượng không lành mạnh đang nảy sinh từng ngày trong giới trẻ.

    Giải pháp giáo dục đạo đức, lối sống cho HSSV

    trong giai đoạn hiện nay

    Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện là yêu cầu bức thiết để HSSV được sống và rèn luyện, có điều kiện để trải nghiệm khả năng của mình.

    Có được một môi trường giáo dục lành mạnh và thân thiện trong bối cảnh hiện nay quả thực là một đòi hỏi rất lớn đối với các lực lượng tham gia vào quá trình giáo dục. Môi trường vĩ mô của toàn xã hội, mọi người cùng làm giáo dục, nhà nhà cùng làm giáo dục, làm sao cho để xây dựng được xã hội học tập, học tập suốt đời. Môi trường vi mô ở gia đình, trong nhà trường có vai trò rất quan trọng trong quá trình giáo dục tư tưởng, đạo đức lối sống cho HSSV. Mỗi môi trường đều có phương pháp giáo dục đặc thù, trong đó nhà trường giữ vai trò hết sức quan trọng.

    Nhà trường là thiết chế xã hội có chức năng chuyên trách về giáo dục. Trong thiết chế đó có giáo viên, có các công cụ giáo dục là chương trình, sách giáo khoa, thiết bị dạy học... Nhà trường tiến hành giáo dục học sinh trong giờ lên lớp với các hình thức dạy học khác nhau, đồng thời tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm làm cho quá trình giáo dục luôn được khép kín.

    Gia đình giữ vị trí đặc biệt đối với sự hình thành và phát triển nhân cách con người từ lúc ấu thơ đến tuổi trưởng thành. Giáo dục gia đình trong bối cảnh hiện nay càng có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của thế hệ trẻ. Truyền thống gia đình, những tập tục, nếp sống của gia đình vừa là nội dung vừa là phương tiện giáo dục quan trọng, đảm bảo cho việc giáo dục đạo đức, lối sống cho HSSV.

     

    Giáo dục đạo đức cho học sinh là việc làm cấp thiết


    Cộng đồng nơi các em sinh sống, các tổ chức đoàn thể xã hội mà các em tham gia hoạt động... đều có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình giáo dục thế hệ trẻ. Đó là nơi thể hiện kết quả giáo dục của gia đình và nhà trường, nhất là về mặt đạo đức và lối sống.

    Tổ chức các hoạt động giáo dục đa dạng, linh hoạt, gắn với đặc điểm lứa tuổi nhằm thu hút HSSV tham gia một cách tích cực và hào hứng theo khả năng của mình.

    Tính đa dạng của các hoạt động giáo dục bao hàm cả về nội dung giáo dục lẫn hình thức hoạt động. Nội dung giáo dục của hoạt động phải phản ánh nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội hiện nay. Đồng thời nội dung đó cần đáp ứng nhu cầu mong muốn nâng cao hiểu biết của HSSV trước những thách thức của cuộc sống. Hình thức hoạt động là yếu tố tạo nên sự thành công trong công tác tổ chức hoạt động cho HSSV. Lựa chọn các hình thức hoạt động phải đảm bảo có thể đáp ứng nhu cầu, hứng thú và khả năng của các em. Nếu là hình thức khiên cưỡng, bị áp đặt thì hiệu quả giáo dục sẽ không cao, không mang lại hứng thú cho các em, ngược lại sẽ tạo nên tâm lí thụ động khi bắt buộc phải tham gia vào hoạt động của tập thể.

    Tính linh hoạt của các hoạt động giáo dục đòi hỏi khi tổ chức hoạt động phải phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của từng trường, từng khu vực, từng địa phương, phản ánh được những nét văn hóa của vùng miền đó.

    Các hoạt động giáo dục chỉ mang lại hiệu quả khi nó được HSSV tiếp nhận một cách hào hứng, sáng tạo, sôi nổi tham gia với tư cách là chủ thể của hoạt động. Đó là bởi vì các hoạt động này đã đáp ứng đặc điểm lứa tuổi, phản ánh được suy nghĩ, tình cảm, khả năng của các em, tạo nên hứng thú và mong muốn được tham gia hoạt động.

    Tăng cường giáo dục kĩ năng sống (KNS) cho HSSV, coi đó là giải pháp tích cực nhằm hình thành, phát triển ở các em một lối sống lành mạnh, có văn hóa, có đạo đức.

    Báo cáo Giám sát toàn cầu Giáo dục cho mọi người năm 2009 có nhắc đến các Mục tiêu toàn cầu, trong đó tại Mục tiêu 3 có nêu: “Đảm bảo đáp ứng tất cả mọi nhu cầu học tập của thanh thiếu niên và người lớn thông qua tiếp cận bình đẳng với các chương trình học tập và kĩ năng sống phù hợp”. Kinh nghiệm giáo dục KNS trong nhà trường ở nhiều nước cho thấy nó thúc đẩy mối quan hệ tích cực hơn giữa học sinh và giáo viên, giữa học sinh và học sinh, đem đến hứng thú học tập cho học sinh do các em cảm thấy được tham gia vào những vấn đề liên quan đến cuộc sống của bản thân, cũng như đem đến bầu không khí năng động hơn trong lớp học và trong trường. Nếu không có KNS, các em sẽ không thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và đất nước.

     

    Giáo dục KNS giúp HSSV có cách suy nghĩ, thái độ và hành vi tích cực, đặc biệt giúp tăng cường kĩ năng giao tiếp hiệu quả, có kĩ năng phân tích vấn đề và tình huống, có thái độ tự khẳng định và có quyết định chọn lựa. Giáo dục KNS kết nối nhà trường, gia đình và cộng đồng trong cùng mục tiêu, giúp các em có được những kĩ năng thiết thực cần cho cuộc sống hiện tại và sau này.

    Vậy nội dung giáo dục KNS nhằm giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho HSSV là gì? Các em cần phải được giáo dục KNS như thế nào?

    Một là, phát triển các KNS cần có ở HSSV. Đó là các kĩ năng: Tự nhận thức, xác định giá trị, giao tiếp, đương đầu với các thách thức trong cuộc sống, giải quyết vấn đề, ứng phó với căng thẳng, hợp tác, thương lượng... Đây là những KNS dành cho sự thành công học đường và thành công trong cuộc sống. Các KNS liên quan đến tất cả các hoạt động ở nhà trường. Có thể học KNS từ bạn bè, thầy cô giáo, cha mẹ và những người xung quanh.

    Hai là, tiến hành giáo dục KNS thông qua việc sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho HSSV không phải cái gì là cao xa, mà chính là bắt đầu từ việc giáo dục KNS để các em có đủ khả năng tự vượt lên, tự điều chỉnh bản thân từ trong suy nghĩ đến hành động. Các em cần được trải nghiệm qua các tình huống thực tế. Các em cần được tham gia vào các hoạt động để có dịp thể hiện các ý tưởng của mình, được trải nghiệm, được đánh giá, xem xét lại những kinh nghiệm sống của mình trước đây. Từ đó giúp các em thay đổi hành vi, thái độ và định hướng lại các giá trị cho phù hợp với đòi hỏi của xã hội.

    Tất cả những điều đó sẽ đạt được khi người giáo viên có phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực. Ở đây phải kể đến các phương pháp cụ thể như: thảo luận nhóm, động não, đóng vai, xây dựng đề án, xử lí tình huống, nghiên cứu trường hợp. Bên cạnh đó là các kĩ thuật dạy học tích cực như: chia sẻ cặp đôi, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, hỏi và trả lời...

    Đẩy mạnh công tác truyền thông trong giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho HSSV.

    Truyền thông có vai trò to lớn trong việc nâng cao nhận thức cũng như điều chỉnh tư tưởng, thái độ và hành vi của con người. Bên cạnh việc phát huy các phương tiện thông tin đại chúng thì việc đề cao tính trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường là hết sức cần thiết. Lâu nay, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường chưa phát huy hết khả năng của mình trong quá trình giáo dục HSSV. Với vị trí và vai trò của mình trong nhà trường, Đoàn thanh niên là lực lượng hùng hậu thực hiện công tác truyền thông dưới nhiều hình thức hoạt động khác nhau nhằm thu hút HSSV vào các hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống. Đoàn thể hiện tính sáng tạo, tính chủ động, tính tiên phong trong các hoạt động của nhà trường. Tiếng nói của Đoàn sẽ có hiệu lực khi mà HSSV nhận thức được rằng mình là chủ thể của các hoạt động và hơn ai hết các hoạt động là do mình tự khởi xướng, tự tổ chức và điều khiển.

    Giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho HSSV là một lĩnh vực giáo dục có ý nghĩa to lớn trong bối cảnh hiện nay. Nhà trường cần đặt công tác giáo dục này ở vị trí quan trọng trong quá trình giáo dục HSSV. Muốn làm tốt công tác này nhà trường cần phải có nhận thức đúng và phù hợp với những điều kiện và hoàn cảnh cụ thể cùng với những giải pháp thiết thực và khả thi.

    PGS.TS. Nguyễn Dục Quang

    Viện Khoa học giáo dục Việt Nam

     

         

    Nhắn tin cho tác giả
    Nguyễn Hải Quỳnh @ 23:35 28/12/2012
    Số lượt xem: 414
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến